Nadciśnienie tętnicze jest głównym czynnikiem ryzyka choroby wieńcowej i zawału serca. Jest przewlekłą, wymagającą długotrwałego leczenia, chorobą układu krążenia, w której w naczyniach tętniczych panuje zwiększone ciśnienie krwi. Około 40% dorosłych Polaków ma nadciśnienie tętnicze. Niestety wielu osób choruje na tą chorobę nawet o tym nie wiedząc lub też leczy ją w sposób wysoce niewystarczający. Nadciśnienie tętnicze jest chorobą, która może pozostawać niezauważona przez chorego przez długi czas i na ogół okrywana jest przypadkowo.

Nie leczone nadciśnienie tętnicze może przez lata doprowadzić do poważnych uszkodzeń mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych,  do choroby wieńcowej, zawału, udaru mózgu, niewydolności serca i niewydolności nerek. Uszkodzenia narządów zależą wprost proporcjonalnie od wartości ciśnienia tętniczego. Nadciśnienie tętnicze trwa przeważnie przez całe życie i tym samym przez taki okres należy ją leczyć i monitorować.

Jak należy prawidłowo mierzyć ciśnienie
Ciśnienia tętniczego nie należy mylić z tętnem, który można "wyczuć", ciśnienie należy mierzyć. Zaleca się dokonywanie pomiaru samodzielnie przez pacjenta, w powtarzalnych porach i sytuacjach najlepiej w domu. Dokładny, powtarzalny pomiar ciśnienia najlepiej wykonywać urządzeniem z odpowiednim certyfikatem. Pomiaru ciśnienia należy dokonywać w spokoju, na siedząco. Przed pomiarem należy odprężyć się i odczekać co najmniej 3 minuty w wygodnej pozycji. Ramię, na którym mierzone jest ciśnienie, musi być wolne od ubrań i nic nie powinno go krępować. Należy swobodnie oprzeć ramie na podłożu - wyprostowane, ale nie napięte. Mankiet do pomiaru ciśnienia powinien znajdować się na wysokości serca - należy założyć go tak, by dolny jego brzeg znajdował się 2 - 3 cm nad łokciem. Rękę z założonym mankietem trzeba trzymać spokojnie; wszelkie ruchy ramienia, jak również podkładki, na której ramię spoczywa są źródłem zakłócających impulsów. Mankiety zbyt luźne powodują ucisk ręki i mogą być przyczyną błędnych wyników pomiarów. Nie powinno się rozmawiać w czasie pomiaru. Założony mankiet powinien przylegać na tyle by się samoistnie nie przesuwał (wystarczy docisnąć tak by można było wsunąć pod niego jeden palec). Należy pompować powietrze do mankietu tak długo, aż ciśnienie w mankiecie będzie wyższe od ciśnienia w naczyniach krwionośnych, wówczas krew w ramieniu przestaje płynąć. Gdy zawolnimy zawór i zaczniemy wypuszczać powietrze z mankietu, krew zacznie znowu przepływać w naczyniach. Ciśnienie w mankiecie w momencie wznowienia przepływu nazywamy ciśnieniem skurczowym - jest ono równe ciśnieniu, z jakim serce pompuje krew do naczyń krwionośnych. Gdy z napompowanego mankietu zaczniemy wypuszczać powietrze, wówczas zaczynamy słyszeć w słuchawce stetoskopu przyłożonego do tętnicy tony odpowiadające przepływowi krwi. Pierwsze tony słyszalne podczas wypuszczania powietrza odpowiadają wysokości ciśnienia skurczowego. Całkowite zniknięcie tonów odpowiada wysokości ciśnienia rozkurczowego. Jeżeli potrzebne jest powtórzenie badania to powinno się je wykonać po 10 minutach lub na drugim ramieniu.

Ciśnienie prawidłowe
ciśnienie skurczowe (mmHg) poniżej 130,
ciśnienie rozkurczowe (mmHg) poniżej 85

Ciśnienie wysokie prawidłowe
ciśnienie skurczowe (mmHg) 130-139,
ciśnienie rozkurczowe (mmHg) 85 - 89

Łagodne nadciśnienie tętnicze
ciśnienie skurczowe (mmHg) 140-159,
ciśnienie rozkurczowe (mmHg) 90-99

Umiarkowane nadciśnienie tętnicze
ciśnienie skurczowe (mmHg) 160-175,
ciśnienie rozkurczowe (mmHg) 100-109

Ciężkie nadciśnienie tętnicze
ciśnienie skurczowe (mmHg) 180 i więcej,
ciśnienie rozkurczowe (mmHg) 110 i wyżej

Jak eliminować ryzyko wystąpienia wysokiego ciśnienia

Ograniczyć spożycie soli
Większość ludzi spożywa znacznie więcej soli niż potrzebuje. Duże spożycie soli w posiłkach może wpływać na zatrzymanie płynów w organizmie i podwyższenie ciśnienia tętniczego. Przemawia za tym na przykład fakt, że w krajach o wysokim spożyciu soli kuchennej nadciśnienie tętnicze występuje szczególnie często.

Rzucić palenie tytoniu
Palenie powoduje wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie akcji serca. Podczas palenia papierosów dochodzi do skurczu naczyń wieńcowych. Dlatego też palenie papierosów może być przyczyną zawału mięśnia sercowego nawet w przypadku niewielkich zmian miażdżycowych w naczyniach wieńcowych.

Utrzymywać prawidłową wagę ciała
Nadwaga sprzyja występowaniu nadciśnienia. U ludzi z nadwagą nadciśnienie tętnicze może występować dwa razy częściej niż u ludzi z prawidłową wagą.

Uprawiać sport
Poprzez regularne, intensywne ćwiczenia można obniżyć ciśnienie tętnicze Należy jednak na bieżąco kontrolować nadciśnienie tętnicze. A intensywność ćwiczeń konsultować z lekarzem.